Artykuły

Dodaj do ulubionych »

Postępowanie okołooperacyjne i znieczulenie do operacji pomostowania aortalno-wieńcowego

Autor: Gerard Pasternak

2013-06-29.

Pomostowanie aortalno-wieńcowe (CABG - Coronary Artery Bypass Graft) to zabieg kardiochirurgiczny, podczas którego dochodzi do wszczepienia pomostu naczyniowego; w zależności od stanu pacjenta - jednego lub kilku tzw. by-passów. Zabiegi te dotyczą najczęściej pacjentów z chorobą niedokrwienną serca przebiegającą ze zmianami wielonaczyniowymi. Choroba niedokrwienna serca stanowi jedną z najczęstszych przyczyn zgonów w krajach rozwiniętych. 

Efekt końcowy zabiegu polega na rewaskularyzacji, ominięciu miejsc zwężenia i przywróceniu prawidłowego przepływu krwi w tętnicach wieńcowych. Do wytworzenia pomostu naczyniowego stosuje się naczynia własne danego pacjenta, m.in. żyłę odpiszczelową, tętnicę piersiową wewnętrzną lewą lub prawą, tętnicę promieniową lub naczynie sztuczne.

Okres okołooperacyjny

Postępowanie okołooperacyjne uzależnione jest od stanu klinicznego pacjenta, który jednocześnie określa ryzyko śmiertelności, np.:

- Pacjenci z hiperlipidemią, która z jednej strony pogarsza obraz kliniczny choroby niedokrwiennej serca ma jednocześnie wpływ na zabiegi CABG. Wykazano, iż stosowanie statyn ma korzystny wpływ na zmniejszenie okołooperacyjnej i długoterminowej śmiertelności oraz zachorowalności wśród pacjentów po zabiegach rewaskularyzacji [1].

- Częstość występowania cukrzycy u pacjentów poddawanych CABG stale wzrasta i obecnie szacuje się, że prawie 30-40% pacjentów poddawanych tym zabiegom ma cukrzycę lub zespół metaboliczny [2]. Pacjenci z cukrzycą typu 2 wymagają wzmożonej kontroli glikemii w okresie okołooperacyjnym. Pomimo dobrze kontrolowanej glikemii są oni narażeni na występowanie poważnych zaburzeń czynności poznawczych pod względem nowo nabytych deficytów uwagi [3].

- Pacjenci z niewydolnością nerek (szczególnie w stadium schyłkowym): śmiertelność z powodu chorób sercowo-naczyniowych jest 10 do 30 razy wyższa u pacjentów dializowanych, niż w populacji ogólnej [3].

- Pacjenci z migotaniem przedsionków powinni przyjmować leki beta-adrenolityczne w okresie przedoperacyjnym oraz diazepam na dzień przed zabiegiem [4].

Ponieważ zabiegi pomostowania aortalno-wieńcowego są poważną operacją związaną z otwarciem klatki piersiowej, występuje zagrożenie czynności płuc w okresie pooperacyjnym.
Powikłania płucne są opisywane, jako główna przyczyna w zachorowalności i śmiertelności po zabiegach CABG [6].

W zależności od stanu chorego, zabiegi wykonuje się z zastosowaniem krążenia pozaustrojowego lub tzw. zabiegi na bijącym sercu (BHCAS – beating heart coronary artery surgery). Przewagą zabiegów na bijącym sercu jest eliminacja reakcji zapalnej, jaka związana jest z krążeniem pozaustrojowym. Ponadto przy zastosowaniu tej metody obserwuje się też spadek liczby powikłań neurologicznych i nefrologicznych a także częstości migotania przedsionków po operacji. Istotną korzyścią jest również ograniczenie stosowania transfuzji krwi i preparatów krwiopochodnych [7,8,9,10].

Przygotowanie pacjenta do znieczulenia obejmuje, na dzień przed zabiegiem, uzyskanie informacji odnośnie czynników ryzyka choroby wieńcowej (nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, dyslipidemia, palenie tytoniu), ocenę liczbę zwężonych naczyń na podstawie koronarografii oraz chorób towarzyszących. Wskazane jest monitorowanie ciśnienia tętniczego oraz oznaczenie hematokrytu, stężenia hemoglobiny, mocznika oraz kreatyniny. Ponadto należy dokonywać pomiarów maksymalnego powietrza wdechowego i wydechowego [11].

Podsumowując, CABG to złożona operacja, a podczas przygotowania do niej należy uwzględnić wiele, nie tylko kardiologicznych, czynników. 

Piśmiennictwo

  1. Paraskevas KI. Applications of statins in cardiothoracic surgery: more than just lipid-lowering. Eur J Cardiothorac Surg. 2008;33:377–90. doi: 10.1016/j.ejcts.2007.12.010.
  2. Gorter PM, Olijhoek JK, Van der Graaf Y, Algra A, Rabelink TJ, Visseren FLJ. Prevalence of the metabolic syndrome in patients with coronary heart disease, cerebrovascular disease, peripheral arterial disease or abdominal aortic aneurysm. Atherosclerosis. 2004;173(2):363–369.
  3. Vingerhoets G, Van Nooten G, Jannes C. Neuropsychological impairment in candidates for cardiac surgery. J Int Neuropsychol Soc. 1997;3:480–484.
  4. K/DOQI clinical practice guidelines for chronic kidney disease: evaluation, classification, and stratification. Am J Kidney Dis. 2002;39:S1–S266.
  5. Leal JC, Petrucci O., Godoy MF., Braile DM. Perioperative serum troponin I levels are associated with higher risk for atrial fibrillation in patients undergoing coronary artery bypass graft surgery. Interact Cardiovasc Thorac Surg. 2012 January; 14(1): 22–25. Published online 2011 November 15. doi: 10.1093/icvts/ivr019.
  6. Bellinetti LM, Thomson JC: Respiratory muscle evalution in elective thoracotomies and laparotomies of the upper abdomen. J Bras Pneumol, 2006; 32: 99–105
  7. Kucewicz-Czech E, Puzio J, Zembala M i wsp.: Zespoł poperfuzyjny – co nowego? Kardiochir Torakochir Pol 2007; 4(1): 45-48.
  8. Borowicz LM, Goldsborough MA, Selnes OA i wsp.: Neuropsychologic change after cardiac surgery: a critical review. J Cardithorac Vasc Anesth 1996; 10(1): 105-11.
  9. Wijeysundera DN, Karkouti K, Dupuis JY i wsp.: Derivation and validation of a simplified predictive index for renal replacement therapy after cardiac surgery. JAMA 2007; 297: 1801-09.
  10. Hernandez F, Cohn WE, Baribeau Y i wsp.: In hospital outcomes of off-pump versus on-pump coronary artery bypass procedures; a multicenter experience. Ann Thorac Surg 2001; 72: 1528-34.
  11. Gimenes C., de Godoy I., Padovani CR, Gimenes R., Okoshi MP, Okoshi K. Respiratory pressures and expiratory peak flow rate of patients undergoing coronary artery bypass graft surgery. Med Sci Monit. 2012; 18(9): CR558–CR563. Published online 2012 September 1. doi: 10.12659/MSM.883351

Autor:
lek. Gerard Pasternak

oceń artykuł

01234
01234
01234

Dodaj komentarz


Narzędzia

Partnerzy portalu:





Skróty

  • dla Lekarzy: pzwl.pl | medidiabetolog.pl | leczenieokolooperacyjne.pl | mediginekolog.pl  | zakrzepyizatory.pl
    dla Pielęgniarek i Położnych: nursing.com.pl
    dla Pacjentów: forumzdrowia.pl | dla Studentów: medistudent.pl
  • Zobacz produkty >>
  • Reklama w portalu >>